Wanneer in de wintermaanden het werk in de tuin voor een poosje gedaan is en binnen de houtkachel brandt, vind ik het heerlijk om een legpuzzel uit de kast te trekken. Eerst die duizend stukjes overzichtelijk op tafel leggen, de kantjes selecteren. Dan de rand van de puzzel maken. Ondertussen al spiedend naar een paar onderdelen van de puzzel die erg opvallend zijn: een bepaald type dakpannen, een grote luchtballon met diverse kleuren of het hout van een schutting.
In de winter is er op het platteland tijd voor andere bezigheden dan de buitenboel. En dat is ook weleens lekker. Een boek lezen, een serie kijken op Netflix of woordzoekers maken: ze behoren tot mijn favoriete winterbezigheden. Elke dag wel naar buiten: dat hoort er sowieso bij als je een hond hebt. Maar ook dat lekkere cocoonen, binnen zijn en je tijd verdrijven.
Precies dat laatste voelt soms ook verwarrend. Van huis uit heb ik geleerd dat je als mens nuttig dient te zijn en dat hard werken loont. Maar hoe rijm je dat met ontspannen bezigheden om de tijd te verdrijven? Als de puzzel eenmaal af is, ruim ik hem soms dezelfde avond alweer op. Duizend puzzelstukjes terug in de doos. Het voelt als ongelooflijke tijdverspilling om uren bezig te zijn met al die kleine stukjes op de juiste plek te leggen en even daarna het tafereel zelf weer op te breken. Maar dan dringt de vraag zich op: is het zinvoller om urenlang naar de TV te kijken? Wat brengt een woordzoeker je eigenlijk, los van de nodige hersengymnastiek? En is een boek lezen ter vermaak eigenlijk wel een nuttige tijdsbesteding?
Van huis uit heb ik geleerd dat je als mens nuttig dient te zijn en dat hard werken loont.
Ik moet soms nog leren dat je als mens niet altijd nuttig hoeft te zijn. De Italianen hebben er zo’n prachtige uitdrukking voor, die in je hoofd meteen de winter verdrijft: ‘dolce far niente’. Het zoete nietsdoen. Het verwijst naar het plezier en de voldoening die je kunt ervaren wanneer je simpelweg even niets hoeft te doen. In de Italiaanse cultuur is dit geen teken van luiheid, maar juist een vorm van levenskunst: bewust genieten van rust, stilte en het moment, zonder schuldgevoel of de drang om iets nuttigs te doen. Dolce far niente benadrukt het belang van balans tussen werk en ontspanning en het waarderen van kleine, eenvoudige momenten in het leven. In het dagelijkse leven van de Italianen zie je het terug in bijvoorbeeld een lange lunch, siësta’s of het simpelweg kunnen genieten van een kop koffie op het terras. Nietsdoen is geen tijdsverspilling, maar juist een waardevolle pauze die bijdraagt aan je welzijn.
Zo probeer ik de relatieve rust in de wintermaanden dan ook maar te beleven. Een adempauze, tijd om op te laden. Een zalig nietsdoen. Het zal niet lang meer duren of er kan weer volop worden gewied, gerommeld en gesnoeid. En hoe zinvol is het eigenlijk om zoveel tijd aan je tuin te besteden, als die een paar maanden later weer is uitgebloeid? Oh, het leven! Gewoon waarderen wat er op het moment is, zonder schuldgevoel of haast. Nog een hele kunst.
Deze column is eerder verschenen in Landidee (februari 2026, nummer 2), een uitgave van Vipmedia.
